sabato 31 luglio 2010
| Login
Scelta della lingua
Anpezo
Publicazios e biblioteca
Libre e publicazios

‘L Istituto el cura ra publicazion de ‘na colagna de libre leade al saé, a ra storia e a ra parlada ladina. Chiste libre i é vardade drio da ra prof. Luciana Palla e fin ades ‘l é stà fato:

Colagna de 'l Istituto 

Il movimento neoladino in provincia di Belluno
aspetti soggettivi di un’identità linguistica e culturale
di Brigitte Rührlinger
Cierre Edizioni, Verona 2005
pagg. 426, f.to 24x17
euro 18,00

Movimento_neoladino.jpgCo ra fin del Otozento inze ra valades del Sela (Badia, Gardena, Fodom, Col e Anpezo), che a chel tenpo r’ ea ancora tirolejes, se fajea senpre pi sentì intrà ra śente chel saé de ese ladis, soralduto canche ś’à scomenzà a sin śi sote r’Italia. Vesc ra fin del ‘900, tanta śones de ra provinzia de Belun ‘s à fato vienì fora da noo chesto sentimento leà a ra parlada ladina – veneta, śuda parduda śa da alcuante secole.
Ra va a vede de capì ce che ra śente ra se speta e ra pensa, cai chi é i radeghe e ra cuestios, propio in chera che vegnia loudada ra prima leje nazionale par proteje ra minoranzes linguistiches.
El libro el porta damandes e ciacolades fates con ra śente par capì se r’ à acaro de ra “noa” cuestion ladina.

 

 

Una comunità alpina nell'Ottocento
Sanità, stato sociale, istruzione pubblica nella valle ladino-tirolese di Livinallongo e Colle S. Lucia
de Ivan Lezuo
Cierre Edizioni, Verona 2006
pagg. 420, f.to 24x17
euro 18,00

Libro_Lezuo.jpgChëst liber l ven fòra da na atenta rielaborazion de la teji de laurea del autor, chësta  publicazion la gioura na fenestra sul vive de la sozieté fodoma ntei ultimi scécoi. A chi che liec ven dé la poscibilité de tourné soura a chëla che l’eva la popolazion da nlouta, tánt liada a l’Austria”, tánt de religion, na comunité che l’é stada bona de fè deventè l suo gran amour per la tièra ulache le nasciuda nten prezious mòdo de souravive, ence se nte condizion de misèria e de ijolament, nte na val che podëva se servì demè de puoce, o cuaji degune, strade per la comunicazion. Fèsc de marevoia a lieje chëla che l’eva la chèra organisazion che chësta popolazion l’à sapù se fè fòra, la gran atenzion dada a la scòla, a la sanité e ai puori; la bona volonté de trè fòra l meio, ence se manciáva i mesi, da chël puoch che vigni un l’ava, l éster bogn de vive n pèsc n vijinánza. Dal liber de Lezuo se pò rué soura a chëla che l’eva la dignité e la stòria nstëssa de na popolazion da mont, dei suoi valour, la sua cultura, na realtè daspës descmentiada o niada ju da la “storiografia” tradizionèla, coche disc Rodolfo Taiani nte la prefazion. L podei ji nnavánt col vive da mont l scomencia pròpio da chëst: fè vegnì a la lum ci che chësta jent l’à passé, jì a vedei la stòria de chësta popolazion co n’ànima che ciala a la realté de nlouta, senza ncheršedum ma co la capazité den tré fòra n vèlch da tegnì da cont, cojita da podei capì e jì adincontra ai problemi dal di da ncuoi con chël che da la stòria on mparé. L liber l fèsc pròpio chëst!

 

 

 

Outra publicazios

 ‘L istituto el fesc ra so publicazios, ma el publica anche outre libre, con el fin de salvà el saé ladin:

Gente di montagna
dalle Dolomti storie e costumanze senza tempo
de Vito Pallabazzer
Nuovi Sentieri Editore, Belluno 2005
paj. 274, m.ra 24x17
euro 28,00

Gente_di_montagna.jpgCon ra so stories, el prof. Pallabazzer el tira un firo intrà ‘l agnere e ‘l ancuoi, el recorda un vive de ‘na ota, che ben ‘l se mesceda con chel de ‘l di de ancuoi.
Chesta stories res parmete de conosce cemodo che se vivea, cares che r’ ea ra uśanzes e ra tradizios, ma anche de capì cal che ‘l é chel sentimento che lea ra śente a i so luoghe e a ra natura, che da senpre ra dà el condar a ra vita de dute i dis su pa ra crodes de duto el mondo.
El scritor el và a vede da agnó che vien ra paroles e el spiega ra storia e in chesta moda el fesc sci che chesto libro el pode ese lieto da dute, tanto da ci che s’intende de chesta robes come par ci che i capita par man e in vó saé de pi su ra śente che stajea e stà ancora su ra Dolomites.

 



Dizionar Fodom -Talian -Todësch
(dizionario ladino fodom - italiano - tedesco)
de Sergio Masarei
Istitut Cultural Ladin “Cesa de Jan / Spell”, Col 2005
paj. 908,m.ra 24x17
euro 28,00

Dizionario_Fodom.jpgUn laoro ben fato ‘l à portà a ra publicazion del noo vocabolario par fodom: de seguro un laoro ben fenì par tanta robes. Ades come ades se pó dì che el fodom, intrà ra parlades del Sela, ‘l é chera meo spiegada e vardada drio: se sà cemodo e canche r’é nasciuda, ma anche cemodo s’à śontà venetisme e neolojisme (i é ruade inze ra Val del Cordevole anche gouja i noe strumente de comunicazion).
El numero e ra sorte de frases, che ‘s se ciata inze ‘l vocabolario, anche se par tre parlades, r’é ‘na bona fré pi fenide de i libre fate ignante, tanto pi che r’é stade tratade da un del posto. Par chesto, chi che studia ra parlades e dute chi che se vó tirà pede al ladin i aarà acaro de chesto noo laoro su ra parlada. Chesto śoarà anche par i pize de ra scora popolare: ‘l é un laoro che el pó i dià a se bete pede e conosce ra parlada del so paes.

 

 

 


 

Par saé algo de pi e par ordenà i libre se pó ciamà ‘l istituto: tel/fax 0437/720609 - mail info@istitutoladino.org

Home page

Istitut Cultural Ladin Cesa de Jan - Copyright (c) 2000-2006
DotNetNuke® is copyright 2002-2010 by DotNetNuke Corporation