Dal laoro portà inaante da Nadio Dellai e Mauro Marcantoni
su ra śona ladines e betù inz’el libro “Identità & sviluppo – le minoranze
linguistiche pensano il proprio futuro”, ‘l é vegniù fora che ‘na identità
sceta e con bona radijes cemodo che r’é chera ladina, che ra se ciata fora
alolo par ‘na so parlada, par un so saé e par ‘na so storia senpre tegniudes e
mostrades con anbizion, no ra pó vegnì stimada de manco gnanche inze chi
rajonamente che varda drio a r’economia e al cresce de dute chiste luoghe.
Chesto porta al biśoin de dorà duto chel che pó ofrì
chiste luoghe intrà ra crodes, ma soralduto de bete aduna ra parte economica
con chera de ra identità.
Chest’ultima no ra fesc solo parte del pasà, ma r’à da ese
sentuda anche el dì d’ancuoi, parcé che ‘l é ‘na risorsa e propio par chesto
r’à da ese valoriśada, coscita che ra jenerazios che res vegnirà dapó no res
perda chesta so radijes e duto el saé de ra śente ladina.
R’identità r’é ‘na gran risorsa anche par el turismo,
partizion de r’economia che r’ à beleche ciapà ra śente ladina, dal momento che
el fator culturale el deenta un algo in pì par i foreste che i vó saé e i vó
pasà calche di in śones de minoranza, carateriśades da śente che se tien aduna
e che r’é bula de ese e de śi inaante outramente.
Ra comunità ladina r’à donca da lourà e da investì su
chesta risorses, parcé che un doman, se res vien dorades insieme, res pode
portà a un cresce de ste luoghe, par chel che ‘l à a che fei r’economia, el
sozial, el saé e ‘l ese ladin.